De voorkeursbehandeling en belastingvrijstelling van de luchtvaart staat heden ten dage in schril contrast tot de schade die zij de maatschappij berokkent, betoogden Bas Amelung en Daniël Meijers vijdag 2 februari in deze krant. De boodschap van de twee onderzoekers aan het International Centre for Integrative Studies (ICIS) van de Universiteit Maastricht zal niemand als muziek in de oren klinken, want de tickets worden duurder:


,,Steen en been klagen luchtvaartmaatschappijen over de stijging van de landingsrechten op Schiphol. Dat is nogal brutaal, want dankzij allerlei belastingvrijstellingen is hun totale lastendruk bijzonder laag. Mede daardoor groeit de sector onstuimig en draagt zij steeds meer bij aan problemen zoals geluidsoverlast en klimaatverandering. De Europese Commissie wil van de luchtvaartsector een normale bedrijfstak te maken, en Nederland moet dit plan voluit steunen.
Het bekendste voorbeeld van overlast van luchtvaart in Nederland is de geluidsoverlast rond Schiphol, waar elk jaar meer mensen onder lijden. Verder zorgt de luchtvaart voor veel luchtvervuiling en levert zij een aanzienlijke bijdrage aan de broeikasproblematiek. Wereldwijd bedraagt dit aandeel nu al ongeveer 5 procent, maar dit kan binnen enkele decennia oplopen tot enkele tientallen procenten. De ontwikkeling van zuinigere motoren verloopt veel te traag om de spectaculaire groei van de luchtvaart te kunnen compenseren. Als dit groeitempo doorzet, zullen andere sectoren straks enorme extra inspanningen moeten leveren om de klimaatverandering beheersbaar te houden.
In snel tempo ontwikkelt de luchtvaart zich tot een grote probleemsector. In dat licht bezien is het merkwaardig dat het vliegen in vrijwel de hele wereld fiscaal wordt bevoordeeld. Passagiers betalen bijvoorbeeld geen BTW op hun tickets en er worden geen accijnzen geheven op brandstofgebruik. Door deze vrijstellingen loopt de schatkist miljarden euro's mis. Als de luchtvaartsector evenveel accijns zou betalen op kerosine als automobilisten op benzine, zou dat de Nederlandse staat in 2002 zo'n 2,6 miljard euro opgeleverd hebben; voor de Europese Unie ging het om 33,6 miljard euro. Bij de BTW-vrijstelling gaat het om nog veel grotere sommen. Die bedragen moeten nu door andere sectoren en gewone burgers worden opgebracht.??


,,De kans is groot dat het nieuwe verdrag tussen de Europese Unie en Amerika de nieuwe wereldstandaard zal worden en het internationale belastingregime voor decennia zal vastleggen. Voor wat betreft hervormingen is het nu of nooit. De tijd dringt, want een akkoord wordt de komende maanden verwacht. Het kabinet, de milieubeweging, de omwonenden van Schiphol, en alle anderen die een einde willen maken aan de voorkeurspositie van de luchtvaart, doen er daarom goed aan nu in actie te komen. De Europese Commissie verdient alle steun in haar strijd om de misplaatste aanmoedigingspremies voor de luchtvaart de wereld uit te helpen.??


Dat leidt tot de stelling van deze week: